Sauternes

Sauternes is zoete wijn met serieuze klasse, maar zonder opsmuk. Gemaakt in Bordeaux en bekend om lagen van honing, rijp fruit en een zachte structuur. Het is geen snelle borrelwijn maar eerder iets voor avonden waarop tijd geen haast heeft. Zelfs mensen die zeggen dat ze niet van zoet houden, blijken vaak snel om.

Sauternes binnen Bordeaux

De appellatie ligt in de Bordeaux streek, in de Graves. Vijf dorpen vormen samen het gebied: Sauternes, Barsac, Bommes, Fargues en Preignac. Barsac heeft een eigen herkomstbenaming maar producenten mogen hun wijn ook als Sauternes labelen. Soms handig, soms verwarrend, maar het blijft dezelfde stijl: geconcentreerde zoete wijn met frisheid.

De bodems bestaan uit grind, klei en kalksteen. Ze zorgen voor goede drainage en een gelijkmatige rijping van de witte druiven. In combinatie met het milde klimaat ontstaat een omgeving waarin druiven langzaam en aromatisch kunnen rijpen.

Het microklimaat in Sauternes

De rivieren Garonne en Ciron spelen een belangrijke rol. In de herfst ontstaat door het temperatuurverschil tussen beide waterlopen een ochtendmist die over de wijngaarden trekt. Later op de dag breekt de zon door en drogen de druiven weer op. Dat dagelijkse ritme van vocht en warmte vormt de basis voor de stijl van Sauternes.

Botrytis in het kort

Voor wie de schimmel nader wil bestuderen staat er een uitgebreid stuk op onze site: Wat is botrytis eigenlijk?

In Sauternes werkt botrytis als natuurlijke concentratie. De schimmel prikt kleine gaatjes in de druif waardoor water langzaam verdampt. Wat achterblijft is meer suiker, meer zuur en vooral meer aroma. De druiven worden handmatig geplukt, vaak in meerdere rondes. Het is arbeidsintensief werk dat direct terug te proeven is in de kwaliteit.

Druiven met hun eigen rol

De stijl van Sauternes steunt vooral op drie druivenrassen:

• Sémillon voor structuur en een volle textuur.
• Sauvignon Blanc voor frisheid en spanning.
• Muscadelle voor zachte florale nuances.

Hoe smaakt Sauternes?

Denk aan honing, abrikoos, rijpe perzik, citrusrasp en gekonfijt fruit, soms aangevuld met lichte vanille en toast door houtrijping. Door voldoende zuren blijft de wijn levendig. Dat maakt dat Sauternes ondanks alle concentratie nooit log wordt. Oudere flessen ontwikkelen tonen van gedroogd fruit, noten en warme kruidigheid.

Het is een wijn die zowel kracht als subtiliteit heeft. Een slok kan intens zijn maar blijft elegant door de balans tussen zoet en zuur.

Bekende namen binnen de appellatie

De classificatie van 1855 gaf Sauternes een prominente plaats. De hoogste status ging naar Château d’Yquem. Daarnaast zijn er diverse Premiers en Deuxièmes Crus die de stijl van de streek duidelijk laten zien:

• Château Rieussec
• Château Suduiraut
• Château Coutet

Een moment dat ons is bijgebleven

Tijdens een bezoek aan een producent werden we als team ontvangen met een glas Château d’Yquem. Gewoon aan het begin van de avond, zonder nadruk. De wijn was direct precies in balans en zette een rustige maar duidelijke toon. Het liet opnieuw zien hoe breed inzetbaar Sauternes eigenlijk is. Niet alleen bij een zoet dessert, maar ook als voorzichtige opening van een diner.

Wijn en spijs

Sauternes wordt vaak geassocieerd met nagerechten, maar dat is slechts een deel van de mogelijkheden. Foie gras blijft een klassieke combinatie. Blauwe kazen zoals Roquefort of Gorgonzola vormen een ander sterk duo, waarbij het zout en de intensiteit van de kaas mooi reageren op de zoetheid en zuren van de wijn.

Ook gerechten met lichte pittigheid, zoals Aziatische gerechten met gember of chili, kunnen verrassend goed passen. En voor wie toch richting dessert wil: kies iets dat minder zoet is dan de wijn zelf. Een citrusdessert of iets met steenfruit werkt dan vaak het beste.