Domaine de la Butte

Het bloed kruipt waar het niet gaan kan. De handen van Jacky Blot, eigenaar van het prachtige Domaine de la Taille aux Loups in Montlouis, jeukten om ook rode wijnen te maken. Overigens werd hij daarbij gestimuleerd door zijn dochter Anne-Françoise, die tegenwoordig zijn actieve rechterhand is.

Montlouis is te koel voor het maken van krachtig rood, dus moest hij verder stroomafwaarts kijken naar een geschikte wijngaard, in de omgeving van Chinon en Bourgueil. Blot is helemaal bekend met de kwaliteit van terroir. Dus zocht hij naar een wijngaard op een groots terroir. In deze streek zijn dat de wijngaarden die hoger liggen, op een ondergrond van tufsteen. Dus niet in het vlakkere deel langs de rivieren, de Loire of de Vienne, waar de ondergrond rijker is door de aanwezigheid van rivierklei –waar de grond zich overigens wel gemakkelijker laat bewerken. Zijn oog viel op een prachtig domein in Bourgueil, hoger gelegen, bijna direct tegen het bos aan, dat de wijngaarden beschermt tegen de koude noordenwinden. De ondergrond bestaat uit een dunne laag met klei en zand, met daaronder direct de laag tufsteen, waaruit de stokken de bijzondere mineraligheid van de wijnen kunnen halen.

Blot kocht het domein van 14 hectare in 2002, en maakte in dat jaar ook direct zijn eerste rode wijn. Pas vanaf 2003 deed hij al het werk, ook in de wijngaard. Net als in Montlouis ging hij over tot een sterke beperking van de opbrengsten in de wijngaard, om de druiven een mooi rijp en krachtig van karakter te geven. De maximale rendementen voor Bourgueil liggen op 55 hectoliter per hectare, maar in de praktijk komt Blot nooit uit boven de 35 hectoliter. In moeilijke jaren als 2008 is dat niet meer dan een schamele 17 hectoliter per hectare, door een strenge selectie die dan nodig is. Hij bereikte dit door kort te snoeien, en daarnaast een groene oogst uit te voeren op het moment dat er gedurende de zomermaanden nog te veel aan de stokken hangt naar de zin van Blot. Het wijngaardbeheer is gebaseerd op ‘lutte raisonnée’, dus met minimale inzet van chemische middelen, en alleen wanneer dat strikt noodzakelijk is. De ondergrond wordt begroeid gelaten en alleen bewerkt door ploegen, zodat de bodem evenwicht en levend is. Door het ploegen worden ook de oppervlakkige wortels van de druiven ‘aangepakt’, zodat de stokken diep moeten wortelen. In de wijngaarden staat uitsluitend cabernet-franc aangeplant.

De wijngaard bestaat uit drie verschillende stukken, op verschillende momenten aangeplant. Dat deed hem besluiten om van de verschillende percelen ook aparte wijnen te maken, elk met hun eigen klasse en karakter. De druiven worden met de hand geoogst, en in kratjes van 20 kilo naar de kelder gebracht, om te zorgen dat de druiven ongeschonden binnenkomen. Al in de wijngaard worden alle druiven die niet perfect zijn, bijvoorbeeld omdat ze zijn aangetast door rot, geëlimineerd. In de kelder krijgen de druiven een ‘Bourgondische’ gisting, in grote open vaten. Voor de topwijnen wordt eikenhout gebruikt, voor de basiswijnen is dat cement. Er worden geen gekweekte gisten toegevoegd. Dit zorgt er voor dat de wijnen van het Domaine de la Butte tot de top van de streek horen, met een prachtig puur en zuiver karakter.

De streek: Bourgueil

Als we vanuit Tours langs de Loire rijden in de richting van Angers, dan komen we van de ‘witte’ wijngebieden terecht in de ‘rode’ streken. Meer naar het oosten vinden we ook wel wat rode wijnen, maar dan toch meer als aanvulling op de witte wijnen en op basis van ‘lichtere’ druiven, die houden van koele temperaturen, zoals pinot noir en gamay. Hier ten westen van Tours zijn de rode wijnen gemaakt op basis van een stoerdere druif, de cabernet-franc. Deze druif kwam hier terecht in de middeleeuwen, toen er een politieke unie bestond tussen de Anjou en Aquitaine, waar deze cabernet oorspronkelijk vandaan komt. Deze intocht is gedocumenteerd, en aangenomen wordt dat dit gebeurd is in 1152. Ook al in de Romeinse tijd was hier wijnbouw, maar destijds werd geen cabernet-franc gebruikt. Deze druif kan hier floreren door de sterke invloed van de Atlantische Oceaan, die zachte lucht laat binnenstromen door het dal van de rivier de Loire en zijn zijtakken.

De wijngaarden van Bourgueil liggen op een prachtige, glooiende zuidhelling, op de noordelijke oever van de Loire, ten oosten van Saumur. De helft van de wijngaarden liggen op de heuvel, met een ondergrond van tufsteen, die ook aan de andere streken als Vouvray hun klasse geeft. De andere helft van de wijngaarden ligt meer in het dal van de rivier, op zand- en kiezelterrassen die in de loop van de eeuwen door de Loire zijn afgezet. De wijnen van deze lagere delen zijn lichter en eenvoudiger van structuur dan die van hogerop de helling. Boven aan de helling ligt een bebost plateau dat de wijngaarden beschermt tegen koude noordenwinden.

Bourgueil is een van de grotere ‘rode’wijngebieden van de Loirestreek, met een wijngaardoppervlak van zo’n 1400 hectare. Hiervan wordt 70.000 hectoliter wijn gemaakt, waarvan 2% rosé. De wijnen van Bourgueil staan bekend om hun bijzonder goede bewaareigenschappen. Uiteraard geldt dit specifiek voor de wijnen van de tufsteenbodem. Die uit het dal van de rivier hebben een fruitig en soepel karakter en zijn juist bedoeld om jong van te genieten. Leve het fruit en de frisheid van de cabernet franc!