Equipo Navazos La Bota de Manzanilla Pasada Nº 120 "Botas NO"

Equipo Navazos maakt sherry weer trendy. Jesús Barquín is een profeet en hij gelooft in sherry. Samen met zijn goede vriend Eduardo Ojeda is hij onder de naam Equipo Navazos verantwoordelijk voor een recente -zij het bescheiden- opleving van de aandacht voor sherry. Elke keer moet Jesús Barquín opnieuw uitleggen hoe en vooral waarom hij zo verslingerd is geraakt aan sherry. Hij is professor aan de universiteit van Granada in het vak criminologie. Naast zijn werk is hij een groot wijnliefhebber en hij schrijft over wijn. Zo is hij bijvoorbeeld medeauteur van het boek over Rioja verschenen in de prestigieuze serie The Finest Wines of… en vorig jaar verscheen een boek van hem en Peter Liem over sherry. Hij is dus een kenner en liefhebber van Spaanse wijnen in het algemeen en sherry in het bijzonder. Wat zeker niet overmeld mag worden dat Equipo Navazos ook de trendsetter is geweest om van Palominio onverstrekt witte topwijnen te maken want van Palomino kunnen niet alleen fantastische sherry’s gemaakt worden, maar zeker ook witte droge ziltige topwijnen.

Het eerste vat
In Andalusië, zijn woongebied, bezoekt Jesús Barquín regelmatig de kelders waar de vaten met sherry worden bewaard. Tijdens een van die bezoeken in 2005 proeft hij een oudere amontillado uit een bepaald vat die hem duidelijk beter bevalt dan dezelfde wijn uit andere vaten. Dat vat moet binnenkort leeggemaakt worden om er nieuwe wijn in op te slaan, zo laat de eigenaar weten. Daarop besluit Jesús een aantal wijnvrienden te benaderen met het voorstel dat vat te kopen en de inhoud zelf te bottelen voor privégebruik. Op het etiket van deze eerste botteling onder de naam La Bota de Amontillado no.1 stond met grote letters not for sale.

Barquín maakt er niet alleen zijn ongeveer veertig wijnvrienden erg blij mee, hij trekt er ook de aandacht mee van schrijvende collega’s in binnen- en buitenland. Jesús: “De eerste botteling was puur voor privégebruik. We wilden geen concurrentie aangaan met de bestaande wijnhandel. Maar toen ook een tweede botteling veel publiciteit kreeg, hebben we in overleg met producenten en handelaren besloten de door ons geselecteerde sherry’s te koop aan te bieden. Dat komt de hele sherrybusiness ten goede.”

Zeldzaam
De wijnen die Jesús en Eduardo selecteren komen onder de naam Equipo Navazos op de markt. Elke nieuwe botteling krijgt behalve een naam ook een nummer mee. Maar wat het meest opvalt: de flessen vliegen de deur uit! En dat voor sherry, een wijnsoort die al jarenlang in het verdomhoekje zit met een gigantisch imagoprobleem.

Waarom zijn de wijnen van Equipo Navazo zo ontzettend hip en gewild? Jesús: “Omdat ze zo goed zijn. Wij brengen het beste wat het sherrygebied te bieden heeft op fles. Veel mensen denken dat we alleen treasure hunters zijn, schatgravers die de weg kennen in de opslagplaatsen van kleine en grote sherryhuizen en daar de schatten selecteren om te bottelen. Maar dat is niet waar. Of liever gezegd: niet meer waar. We selecteren inderdaad alleen wat we zelf interessant vinden, maar vervolgens behandelen we de wijn op onze eigen manier: we bottelen hem zo uit het vat, met zo min mogelijk filtratie, bijvoorbeeld. Dat is heel belangrijk voor de smaak. Onze fino kan daarom ook best veel geler zijn dan gebruikelijk.

Bovendien zitten we op dit moment ook midden in het proces van zelf wijn maken van gekochte druiven. Onze wijnen variëren van een mousserende wijn en een Florpower – onversterkte ‘sherry’ van 100% palomino fino – tot onze eigen versie van de PX.” Bij het zelf maken van wijn heeft Jesús veel baat bij de inbreng van Eduardo Ojeda. Die is productiedirecteur bij Grupo Estévez, waar onder andere de bodega’s La Guita in Sanlúcar en Valdespino in Jerez onder vallen.

De Florpower 2010 is een van de laatste releases en nu al helemaal uitverkocht, vertelt Barquín trots, maar gelukkig heeft hij voor deze proeverij nog een paar flesjes meegenomen. De beperkte verkrijgbaarheid is een van de geheimen van het succes van Equipo Navazos; elke uitgave bevat slechts 3 tot 6 duizend flessen. Het spul is bijna niet te krijgen en daar worden wereldwijd heel veel wijnliefhebbers heel hebberig van.

Methode Niepoort
Het idee om een niet-versterkte sherry uit te brengen, is overigens niet van Equipo Navazos zelf, maar van een andere wijngrootheid: Dirk van der Niepoort. Die kwam naar Andalusië om in 2008 de eerste editie te maken van de Navazos Niepoort. Een wijn gemaakt volgens de klassieke methode – in grote, niet helemaal volle vaten, zodat de flor de kans krijgt om te groeien – maar zonder alcohol toe te voegen. Het idee dat een alcoholpercentage van 15% noodzakelijk is om de flor te laten gedijen, wordt door Jesús als onzinnig van de hand gewezen. Uit oude boeken blijkt dat het versterken van de wijn pas veel later is toegepast.

De laag-alcoholische Niepoort Navazos bleek een frisse, crispy sherry met veel karakter en werd in snel tempo populair. Waarom dan nog een tweede niet-versterkte wijn onder de naam Florpower? Jesús: “Dat heet risicospreiding. Door een onverwachte temperatuurschommeling in de zomer van 2009 verdween de flor plotseling en kreeg een verkeerde bacterie de overhand. Van de veertig vaten jonge wijn hebben we er slechts tien kunnen gebruiken. In 2010 hebben we er toen voor gekozen om een deel volgens de ‘methode Niepoort’ te maken, met druiven uit Jerez en een vergisting en langdurig verblijf op vaten, en een ander deel op een nieuwe manier. De Florpower komt van druiven uit Sanlúcar de Barrameda en ligt van de 32 maanden dat hij onder de flor zit er slechts 8 op vat. De rest van de tijd rijpt hij op roestvrijstalen tanks. Het zijn twee zo verschillende wijnen geworden, dat het gerechtvaardigd is ze naast elkaar uit te brengen.”

Top wijn
Is wat Equipo Navazos doet alleen een hoop heisa creëren? Met andere woorden: is het oude wijn in nieuwe zakken, of is de hype terecht? Dat laatste is zonder meer het geval. Wat zij brengen, is werkelijk de crème de la crème van wat het sherrygebied te bieden heeft. Wellicht moeten we toegeven dat we nauwelijks nog weten hoe topwijnen uit dit gebied kunnen smaken. Proef een La Bota 42 Manzanilla of een La Bota 37 Amontillado en probeer je te herinneren welke wijn in complexiteit en smaakfinesse in de buurt komt van deze twee wijnen. Dan kom je vanzelf met wijnen met een wereldreputatie.

Een opmerking over de prijzen. De wijnen van Equipo Navazos zijn inderdaad niet goedkoop. Een citaat van Jancis Roberson in dit verband: ‘They are not cheap. But then nor is Grand Cru Burgundy.’ Met andere woorden: het is maar waar je ze mee vergelijkt. In de categorie topwijn zijn ze nog steeds goedkoop!

Sanlucar de Barrameda, een historisch kustplaatsje in Andalusië, is de thuisbasis van de verfrissende, naar zee geurende Manzanilla Sherry. Vaak nog lichter en droger dan de doorsnee high-end sherry komende uit de regio Andalusië in Spanje en wordt daarom ook wel de Dame onder de sherry-wijnen genoemd. Manzanilla is een droge witte wijn gemaakt van de palomino druif en gerijpt onder een gistlaag; ook wel "flor" genoemd. Het wordt exclusief geproduceerd in Sanlucar de Barrameda. Het speciale micro klimaat van de stad, gesitueerd aan de monding van de rivier de Guadalquivir, stimuleert de vorming van de zogeheten flor die daardoor de wijn haar unieke onderscheidende karakteristieken geeft.

Geografisch ligt de D.O. "Manzanilla — Sanlúcar de Barrameda" binnen de D.O. "Jerez-Xérès-Sherry" en deelt met deze laatste zowel het productiegebied als het toezicht door dezelfde Toezichtraad. Zowel de gebruikte druif als de productieprocessen zijn dezelfde als voor sherry. 

Toch is er een aspect dat deze wijnen hun eigen identiteit verleent: de rijping met een gistlaag in het speciale microklimaat van Sanlúcar. Drie voorname elementen creëren dit zo speciale klimaat in Sanlúcar in combinatie met de reliëfstructuur van het stadje, gevormd door twee op verschillend niveau gelegen terrashellingen: één op zeeniveau — de Barrio Bajo — en één enkele meters daarboven - de Barrio Alto.

Die elementen zijn de Guadalquivir die de natuurlijke noordgrens vormt van Sanlúcar; de Atlantische Oceaan die de stad in het westen omringt en waarin de Guadalquivir uitmondt; en het moerasland (Marismas), een uitgestrekte vlakte die de vroegere delta bedekt en volkomen plat is. Deze drie elementen zorgen voor zachtere temperaturen en een hogere relatieve vochtigheid in vergelijking met de rest van het sherryproductiegebied. De overbrenger van deze vochtigheid is de zeebries; de westenwind die in botsing komt met de barrière van de Barrio Alto en dus vertraagt en daardoor de vochtigheid verplaatst naar het stadscentrum van Sanlúcar. 

Het samenvloeien van al deze omstandigheden creëert het specifieke karakter van de gistlaag van Sanlúcar en bepaalt ook de speciale organoleptische kenmerken van de biologisch opgevoerde wijnen van de plaatselijke bodega's. 

Afhankelijk van de tijdsduur van de rijping, kunnen oorspronkelijk "droge" Manzanillawijnen lichte oxidatieschakeringen vertonen naarmate de flor, na jaren van rijping, uitgeput raakt in de oudste criaderas ("clases" in het jargon van Sanlúcar). Zo ontstaat deze uiterst speciale wijn, met een karakter dat schommelt tussen droge Manzanilla en Amontillado, die "Manzanilla Pasada" genoemd wordt.

Andalusië, een regio in Zuid-Spanje, staat bekend om zijn levendige cultuur, prachtige landschappen en natuurlijk zijn wijnen. Hoewel het misschien niet zo beroemd is als sommige andere Spaanse wijnregio's zoals Rioja of Ribera del Duero, heeft Andalusië een rijke wijntraditie die teruggaat tot de oudheid.

Meer informatie over Andulucía

Geografie

Andalusië is de meest zuidelijke regio van Spanje en omvat een breed scala aan geografische kenmerken, van kustgebieden langs de Middellandse Zee tot bergachtig terrein. Het klimaat varieert van mediterraan langs de kust tot continentaal en zelfs droog verder landinwaarts, waardoor uiteenlopende omstandigheden voor de druiventeelt ontstaan.

Wijnstijlen

Andalusië is misschien het meest bekend vanwege de productie van Sherry, een versterkte wijn met een uniek rijpingsproces. De stad Jerez de la Frontera is het hart van het sherryproductiegebied. De regio produceert ook andere wijnstijlen, waaronder rode, witte en mousserende wijnen. Andalusische rode wijnen worden vaak gemaakt van druiven als Tempranillo en Garnacha, terwijl witte wijnen worden gemaakt van druiven als Pedro Ximénez. Er is een groeiende belangstelling voor de productie van kwaliteitstafelwijnen in Andalusië, vooral in gebieden als Málaga en Sierras de Málaga.

Sherryproductie

Sherry is een speciaal soort versterkte wijn die voornamelijk wordt gemaakt van Palomino-druiven. Het ondergaat een uniek rijpingsproces dat bekend staat als het solera-systeem, waarbij oudere en jongere wijnen gefractioneerd worden gemengd. Sherry is verkrijgbaar in verschillende stijlen, waaronder Fino (droog en licht), Manzanilla (een soort Fino geproduceerd nabij de kust), Amontillado (droog en nootachtig), Oloroso (rijk en vol) en Pedro Ximénez (zoet en weelderig). , onder andere. Sherry wordt doorgaans genoten als aperitief- of dessertwijn en past goed bij een breed scala aan Spaanse gerechten.

Pedro Ximénez

Pedro Ximénez (PX) is een witte druivensoort die veel wordt verbouwd in Andalusië, vooral in de regio's Montilla-Moriles en Jerez. Het staat bekend om zijn rol bij de productie van intens zoete wijnen, waaronder de beroemde Pedro Ximénez Sherry. Deze wijnen zijn donker, stroperig en boordevol smaken van gedroogd fruit, karamel en melasse.

Montilla Moriles

Montilla-Moriles is een regio in Andalusië, bekend om zijn productie van Pedro Ximénez-wijnen. Het klimaat en de bodem van de subregio zijn bijzonder geschikt voor de groei van deze druivensoort. Wijnen uit Montilla-Moriles variëren van droge Fino- en Amontillado-stijlen tot weelderige zoete Pedro Ximénez. Andalusië is een boeiende wijnregio die een breed scala aan wijnstijlen biedt, waarbij Sherry- en Pedro Ximénez-wijnen opvallen als enkele van de meest iconische en onderscheidende Spaanse wijnen. Of je nu nipt aan een frisse Fino of je tegoed doet aan een zoete Pedro Ximénez, Andalusië heeft voor ieder wat wils.

Welke druiven worden er in Andulícia gebruikt?

Andalusië staat bekend om zijn gevarieerde druiventeelt en wijnproductie. Er worden verschillende druivensoorten gebruikt om in deze regio een breed scala aan wijnstijlen te vervaardigen. Hier zijn enkele van de belangrijkste druivensoorten die in Andalusië worden geteeld en gebruikt:

Palomino Fino: De Palomino Fino is de belangrijkste druif die wordt gebruikt bij de productie van Sherry-wijnen, vooral in de regio Jerez. Het is een witte druif die aanleiding geeft tot een reeks Sherry-stijlen, van de droge en delicate Fino tot de rijke en nootachtige Oloroso.

Pedro Ximénez (PX): Deze witte druivensoort is cruciaal voor de productie van intens zoete en stroperige wijnen, zoals Pedro Ximénez Sherry. Deze wijnen staan bekend om hun rijke smaken van gedroogd fruit, karamel en melasse.

Moscatel (Muscat): Moscatel wordt verbouwd in verschillende gebieden van Andalusië, waaronder Málaga, en wordt gebruikt om zoete en aromatische wijnen te maken. Moscatelwijnen worden vaak gekenmerkt door hun bloemige en fruitige aroma's.

Garnacha (Grenache): De Garnacha, zowel in zijn rode als witte vorm, wordt verbouwd in delen van Andalusië en draagt bij aan de productie van rode en witte wijnen. In sommige subregio's wordt het gebruikt om zowel stille als versterkte wijnen te maken.

Tempranillo: Tempranillo is een veelzijdige rode druivensoort die in Andalusië wordt aangeplant, vooral in gebieden als de Sierras de Málaga. Het wordt gebruikt om rode wijnen te maken en draagt in sommige gevallen bij aan de productie van gemengde wijnen.

Chardonnay: De afgelopen jaren is Chardonnay aangeplant in een aantal wijngaarden in Andalusië, vooral in de zoektocht van de regio naar de productie van tafelwijnen van hoge kwaliteit. Chardonnay uit Andalusië is doorgaans vol en rijk.

Syrah: Syrah, een populaire rode druivensoort, heeft ook zijn plaats gevonden in sommige Andalusische wijngaarden. Het draagt bij aan de productie van zowel cépagewijnen als gemengde rode wijnen.

Merlot: Merlot is een andere rode druivensoort die in bepaalde gebieden van Andalusië voorkomt en wordt gebruikt om rode wijnen te maken die soepel en toegankelijk zijn.

Sauvignon Blanc: Sauvignon Blanc wordt verbouwd in sommige wijngaarden in Andalusië en gebruikt voor de productie van witte wijnen die fris, fris en aromatisch zijn.

Het is vermeldenswaard dat de wijnstijlen in Andalusië aanzienlijk variëren, van de beroemde Sherry-wijnen uit Jerez tot de zoete wijnen van Málaga en Montilla-Moriles. De diversiteit aan druivensoorten die in de regio worden geteeld, zorgt voor een opwindende reeks wijnkeuzes, aantrekkelijk voor een breed scala aan smaken en voorkeuren.