Equipo Navazos La Bota de Fino Nº 124 Un Fino que va para Amontillado

Equipo Navazos maakt sherry weer trendy. Jesús Barquín is een profeet en hij gelooft in sherry. Samen met zijn goede vriend Eduardo Ojeda is hij onder de naam Equipo Navazos verantwoordelijk voor een recente -zij het bescheiden- opleving van de aandacht voor sherry. Elke keer moet Jesús Barquín opnieuw uitleggen hoe en vooral waarom hij zo verslingerd is geraakt aan sherry. Hij is professor aan de universiteit van Granada in het vak criminologie. Naast zijn werk is hij een groot wijnliefhebber en hij schrijft over wijn. Zo is hij bijvoorbeeld medeauteur van het boek over Rioja verschenen in de prestigieuze serie The Finest Wines of… en vorig jaar verscheen een boek van hem en Peter Liem over sherry. Hij is dus een kenner en liefhebber van Spaanse wijnen in het algemeen en sherry in het bijzonder. Wat zeker niet overmeld mag worden dat Equipo Navazos ook de trendsetter is geweest om van Palominio onverstrekt witte topwijnen te maken want van Palomino kunnen niet alleen fantastische sherry’s gemaakt worden, maar zeker ook witte droge ziltige topwijnen.

Het eerste vat
In Andalusië, zijn woongebied, bezoekt Jesús Barquín regelmatig de kelders waar de vaten met sherry worden bewaard. Tijdens een van die bezoeken in 2005 proeft hij een oudere amontillado uit een bepaald vat die hem duidelijk beter bevalt dan dezelfde wijn uit andere vaten. Dat vat moet binnenkort leeggemaakt worden om er nieuwe wijn in op te slaan, zo laat de eigenaar weten. Daarop besluit Jesús een aantal wijnvrienden te benaderen met het voorstel dat vat te kopen en de inhoud zelf te bottelen voor privégebruik. Op het etiket van deze eerste botteling onder de naam La Bota de Amontillado no.1 stond met grote letters not for sale.

Barquín maakt er niet alleen zijn ongeveer veertig wijnvrienden erg blij mee, hij trekt er ook de aandacht mee van schrijvende collega’s in binnen- en buitenland. Jesús: “De eerste botteling was puur voor privégebruik. We wilden geen concurrentie aangaan met de bestaande wijnhandel. Maar toen ook een tweede botteling veel publiciteit kreeg, hebben we in overleg met producenten en handelaren besloten de door ons geselecteerde sherry’s te koop aan te bieden. Dat komt de hele sherrybusiness ten goede.”

Zeldzaam
De wijnen die Jesús en Eduardo selecteren komen onder de naam Equipo Navazos op de markt. Elke nieuwe botteling krijgt behalve een naam ook een nummer mee. Maar wat het meest opvalt: de flessen vliegen de deur uit! En dat voor sherry, een wijnsoort die al jarenlang in het verdomhoekje zit met een gigantisch imagoprobleem.

Waarom zijn de wijnen van Equipo Navazo zo ontzettend hip en gewild? Jesús: “Omdat ze zo goed zijn. Wij brengen het beste wat het sherrygebied te bieden heeft op fles. Veel mensen denken dat we alleen treasure hunters zijn, schatgravers die de weg kennen in de opslagplaatsen van kleine en grote sherryhuizen en daar de schatten selecteren om te bottelen. Maar dat is niet waar. Of liever gezegd: niet meer waar. We selecteren inderdaad alleen wat we zelf interessant vinden, maar vervolgens behandelen we de wijn op onze eigen manier: we bottelen hem zo uit het vat, met zo min mogelijk filtratie, bijvoorbeeld. Dat is heel belangrijk voor de smaak. Onze fino kan daarom ook best veel geler zijn dan gebruikelijk.

Bovendien zitten we op dit moment ook midden in het proces van zelf wijn maken van gekochte druiven. Onze wijnen variëren van een mousserende wijn en een Florpower – onversterkte ‘sherry’ van 100% palomino fino – tot onze eigen versie van de PX.” Bij het zelf maken van wijn heeft Jesús veel baat bij de inbreng van Eduardo Ojeda. Die is productiedirecteur bij Grupo Estévez, waar onder andere de bodega’s La Guita in Sanlúcar en Valdespino in Jerez onder vallen.

De Florpower 2010 is een van de laatste releases en nu al helemaal uitverkocht, vertelt Barquín trots, maar gelukkig heeft hij voor deze proeverij nog een paar flesjes meegenomen. De beperkte verkrijgbaarheid is een van de geheimen van het succes van Equipo Navazos; elke uitgave bevat slechts 3 tot 6 duizend flessen. Het spul is bijna niet te krijgen en daar worden wereldwijd heel veel wijnliefhebbers heel hebberig van.

Methode Niepoort
Het idee om een niet-versterkte sherry uit te brengen, is overigens niet van Equipo Navazos zelf, maar van een andere wijngrootheid: Dirk van der Niepoort. Die kwam naar Andalusië om in 2008 de eerste editie te maken van de Navazos Niepoort. Een wijn gemaakt volgens de klassieke methode – in grote, niet helemaal volle vaten, zodat de flor de kans krijgt om te groeien – maar zonder alcohol toe te voegen. Het idee dat een alcoholpercentage van 15% noodzakelijk is om de flor te laten gedijen, wordt door Jesús als onzinnig van de hand gewezen. Uit oude boeken blijkt dat het versterken van de wijn pas veel later is toegepast.

De laag-alcoholische Niepoort Navazos bleek een frisse, crispy sherry met veel karakter en werd in snel tempo populair. Waarom dan nog een tweede niet-versterkte wijn onder de naam Florpower? Jesús: “Dat heet risicospreiding. Door een onverwachte temperatuurschommeling in de zomer van 2009 verdween de flor plotseling en kreeg een verkeerde bacterie de overhand. Van de veertig vaten jonge wijn hebben we er slechts tien kunnen gebruiken. In 2010 hebben we er toen voor gekozen om een deel volgens de ‘methode Niepoort’ te maken, met druiven uit Jerez en een vergisting en langdurig verblijf op vaten, en een ander deel op een nieuwe manier. De Florpower komt van druiven uit Sanlúcar de Barrameda en ligt van de 32 maanden dat hij onder de flor zit er slechts 8 op vat. De rest van de tijd rijpt hij op roestvrijstalen tanks. Het zijn twee zo verschillende wijnen geworden, dat het gerechtvaardigd is ze naast elkaar uit te brengen.”

Top wijn
Is wat Equipo Navazos doet alleen een hoop heisa creëren? Met andere woorden: is het oude wijn in nieuwe zakken, of is de hype terecht? Dat laatste is zonder meer het geval. Wat zij brengen, is werkelijk de crème de la crème van wat het sherrygebied te bieden heeft. Wellicht moeten we toegeven dat we nauwelijks nog weten hoe topwijnen uit dit gebied kunnen smaken. Proef een La Bota 42 Manzanilla of een La Bota 37 Amontillado en probeer je te herinneren welke wijn in complexiteit en smaakfinesse in de buurt komt van deze twee wijnen. Dan kom je vanzelf met wijnen met een wereldreputatie.

Een opmerking over de prijzen. De wijnen van Equipo Navazos zijn inderdaad niet goedkoop. Een citaat van Jancis Roberson in dit verband: ‘They are not cheap. But then nor is Grand Cru Burgundy.’ Met andere woorden: het is maar waar je ze mee vergelijkt. In de categorie topwijn zijn ze nog steeds goedkoop!

De zon is er zo krachtig en heet dat de druif aan de plant geroosterd wordt en als warm fruit in een oventaart rijpt. Nou niet direct de omstandigheden voor wijnen met frisheid en finesse.  En toch……  een vergelijk van de hete Jerez en bijvoorbeeld de koele Champagne streek gaat een heel eind op. Beide streken zijn bekend om hun wijnen die een uniek karakter ontlenen aan hun uitgesproken kalkbodems, en lange traditionele behandelingen. Sherry en Champagne  zijn beiden witte wijnen van een witte bodem en worden geprezen vanwege hun eetlustopwekkende karakter. De streek Jerez bevindt zich in het uiterste zuiden van Spanje tussen de steden Cádiz en Sevilla.  Een gebied , waar de temperatuur gedurende de dag zo hoog oploopt dat het leven zich voor het grootste gedeelte gedurende de avond en de nacht afspeelt.

Geschiedenis 

Het wijngebied Jerez, ook bekend als de Sherry-driehoek, heeft een rijke en eeuwenlange geschiedenis in de wijnproductie. De wijnbouw in de regio Jerez gaat terug tot de oudheid, met bewijzen van druiventeelt en wijnproductie die teruggaan tot de Fenicische en Griekse woonplaatsen. 

Tegenwoordig is Jerez de oorsprong van enkele van 's werelds meest gevierde Sherry-wijnen, waaronder Fino, Manzanilla, Amontillado, Oloroso en Pedro Ximénez. Het wijngebied Jerez is nog steeds een toonaangevende naam in de wijnwereld en trekt wijnliefhebbers van over de hele wereld aan die de rijke geschiedenis en de unieke smaken van Sherry-wijnen willen ervaren.

Sherry

Wijnen uit Jerez, ook wel bekend als Sherry-wijnen, zijn een van de meest iconische en gerespecteerde wijnstijlen ter wereld.

Fino: Fino is een droge en lichte Sherry met een bleke gouden kleur. Het wordt gerijpt onder een laagje flor, een natuurlijke gist die de wijn beschermt tegen oxidatie. Dit geeft Fino zijn karakteristieke frisse, zilte en amandelachtige smaak. Fino is een uitstekend aperitief en past goed bij zeevruchten, olijven en noten.

Manzanilla: Manzanilla is een subcategorie van Fino en wordt geproduceerd in Sanlúcar de Barrameda, dicht bij de zee. Hierdoor heeft Manzanilla een nog intensere zilte smaak en een zeer droog karakter. Het is perfect te combineren met verse vis en schaal- en schelpdieren.

Amontillado: Amontillado begint als een Fino of Manzanilla maar ondergaat later een ander verouderingsproces. Hierdoor ontwikkelt het een complexe smaak met notige, karamelachtige tonen en een iets diepere kleur. Amontillado past goed bij gebakken gerechten, paddenstoelen en belegen kazen.

Oloroso: Oloroso is een volle en droge Sherry met een diep amberkleurige tint. Anders dan Fino en Manzanilla, wordt Oloroso niet beschermd door flor en ondergaat het een langere oxidatieve veroudering. Hierdoor krijgt het een rijke, nootachtige smaak met tonen van gedroogd fruit en kruiden. Oloroso is geweldig bij gegrild vlees en stoofschotels.

Palo Cortado: Deze Sherry begint als een Fino of Amontillado, maar ontwikkelt zich onverwachts tot een wijn die de eigenschappen van zowel Oloroso als Amontillado combineert. Palo Cortado heeft een complex smaakprofiel met notige, kruidige en fruitige elementen.

Pedro Ximénez (PX): PX is een zoete Sherry gemaakt van de druivensoort met dezelfde naam. Deze Sherry heeft een dikke, stroperige textuur en barst van de zoete smaken, zoals rozijnen, dadels en karamel. PX is vaak een dessertwijn die goed samengaat met chocoladedesserts en blauwe kazen.

Sherry's worden ook vaak gerijpt in Amerikaanse eiken vaten, wat extra smaakdimensies toevoegt. De diversiteit en complexiteit van Sherry-wijnen uit Jerez maken ze tot een interessante keuze voor wijnliefhebbers en een uitstekende aanvulling op verschillende soorten gerechten, van voorgerechten tot desserts.