Castillo Ygay: de legende van Marqués de Murrieta

De oorspronkelijke publicatie is van **Jacobo García Andrade, Senior Editor bij JamesSuckling.com**, gepubliceerd op woensdag 15 April 2026.

Sommige wijnen zijn bijzonder omdat ze schaars zijn. Andere omdat ze oud kunnen worden. En dan zijn er wijnen die beide eigenschappen combineren én bovendien een geheel eigen identiteit hebben. Castillo Ygay Gran Reserva Especial van Marqués de Murrieta behoort zonder twijfel tot die laatste categorie.

Bij Grandcruwijnen hebben we een bijzondere band met deze iconische Rioja. Wij zijn de Nederlandse importeur van Marqués de Murrieta en volgen het domein en zijn wijnen dan ook al jarenlang met grote belangstelling. Juist daarom kijken we met extra interesse naar een verticale proeverij zoals die van JamesSuckling.com, waarin zes van de meest recente jaargangen van Castillo Ygay naast elkaar werden geproefd.

De conclusie is prachtig: zes verschillende persoonlijkheden, maar één onmiskenbare Ygay-signatuur.

Een Rioja met een bijna mythische status

Marqués de Murrieta ligt net ten zuiden van Logroño, in het zuidelijke deel van Rioja Alta. Het domein beschikt over circa 300 hectare wijngaard, verdeeld over drie terrassen die oplopen van ongeveer 300 tot 485 meter hoogte. De geschiedenis van Castillo Ygay gaat terug tot 1893, toen de eerste Gran Reserva Especial werd gemaakt. Het bijzondere is dat deze wijn nooit automatisch ieder jaar wordt geproduceerd. Alleen wanneer de omstandigheden in de wijngaard én het uiteindelijke wijnprofiel aan de hoge eisen van het huis voldoen, verschijnt er een nieuwe Castillo Ygay. Dat maakt iedere release bijzonder. De Castillo Ygay is dan ook geen wijn die simpelweg draait om lange houtrijping. Het is een wijn waarin tijd, terroir, klimaat en vakmanschap samenkomen.

La Plana: de oorsprong van het karakter

Het geheim van Castillo Ygay begint in de wijngaard.De druiven zijn afkomstig van La Plana, een historische wijngaard van ongeveer 40 hectare op het hoogste gedeelte van het domein. De wijngaard ligt op 485 meter hoogte en is aangeplant rond 1950. De oude wijnstokken staan traditioneel als head-trained stokken aangeplant op rotsachtige klei-kalksteenbodems. Er worden geen herbiciden gebruikt en de wijngaard wordt gesnoeid volgens regeneratieve principes. Dit is geen wijn waarbij het terroir slechts een marketingverhaal is. De identiteit van Castillo Ygay komt daadwerkelijk uit één duidelijk afgebakende plek.

De basis van Castillo Ygay wordt gevormd door tempranillo, aangevuld met mazuelo – de lokale benaming voor cariñena of carignan. Tempranillo zorgt voor body, fruit en structuur. Mazuelo brengt juist extra frisheid, zuren en spanning. Het aandeel mazuelo varieert daarom per vintage. De uiteindelijke blend wordt bepaald door te proeven en te beoordelen wat het betreffende oogstjaar nodig heeft. Technisch directeur María Vargas vergelijkt de zuurgraad van Ygay treffend met zout in een gerecht: er bestaat een perfect punt van balans. Te weinig en het gerecht wordt vlak; te veel en het geheel raakt uit evenwicht. Dat principe staat centraal bij Castillo Ygay.

Geduld is hier geen marketingterm

Wie Rioja zegt, denkt aan hout en lange rijping. Bij Castillo Ygay gaat het echter om veel meer dan simpelweg "lang op vat". De druiven worden volledig ontsteeld en onder temperatuurcontrole vergist. Tijdens de fermentatie vinden dagelijks twee délestages plaats. Na ongeveer 10 tot 12 dagen schilcontact blijft de wijn nog circa tien dagen op de lie. Daarna volgt een lange rijping op barrique van ongeveer 26 tot 34 maanden. De tempranillo rijpt voornamelijk op Amerikaans eiken, terwijl de mazuelo in fijner Frans eiken wordt opgevoed. Na de uiteindelijke assemblage gaat de wijn bovendien nog naar cement, waar hij verder kan rijpen. En ook hier geldt: ieder jaar is anders.De 2005 bracht bijvoorbeeld ongeveer acht maanden door in cement, terwijl de 2012 maar liefst 20 maanden verdere rijping kreeg. Het doel is nooit maximale rijping, maar maximale balans.

Het klimaat van Rioja als bepalende factor

Rioja is relatief droog en de hoeveelheid neerslag kan een grote invloed hebben op de uiteindelijke stijl van de wijn. Bij Marqués de Murrieta bevindt de jaarlijkse neerslag zich aan de onderkant van wat voor wijnbouw haalbaar is. Daarom zijn zowel regenval als oogstdatum cruciaal. Een warm en droog jaar kan zorgen voor kleinere bessen, meer concentratie en stevigere tannines. Een koeler groeiseizoen kan juist leiden tot meer elegantie, spanning en verfijning. De zes jaargangen van Castillo Ygay vormen daarmee bijna een tijdcapsule van verschillende Rioja-jaren.

Zes jaargangen, zes karakters

JamesSuckling.com proefde zes recente releases: 2005, 2007, 2009, 2010, 2011 en 2012. Het mooie aan zo'n verticale proeverij is dat de verschillen tussen de jaargangen ineens heel duidelijk worden. Tegelijkertijd blijft de handtekening van La Plana en Marqués de Murrieta in iedere fles herkenbaar.

2012 – 100/100 punten JamesSuckling.com

De Castillo Ygay 2012 is de meest recente release en tevens de absolute blikvanger van de proeverij. JamesSuckling.com beoordeelde deze wijn met maar liefst 100 punten. De blend bestaat uit 81% tempranillo en 19% mazuelo. Het relatief hoge aandeel mazuelo zorgt voor extra frisheid en spanning. In de neus vinden we gedroogde rozen, rood fruit, chocolade, specerijen en subtiele rook. In de mond is de wijn krachtig en vlezig, maar tegelijkertijd strak en precies. De zuren geven energie, terwijl de tannines opvallend zacht en verfijnd zijn. Dit is misschien wel het mooiste voorbeeld van de filosofie achter Castillo Ygay: concentratie zonder zwaarte, kracht zonder hardheid en rijpheid zonder verlies van frisheid. De 2012 is nu al indrukwekkend, maar heeft volgens JamesSuckling.com zonder problemen de potentie om nog tientallen jaren verder te rijpen.

2011 – 97/100 punten JamesSuckling.com

De 2011 is dan weer de krachtpatser van het gezelschap. Door de extreem lage hoeveelheid neerslag tijdens het groeiseizoen – slechts circa 341 millimeter – waren de druiven klein en geconcentreerd. Dat resulteerde in een wijn met veel volume en een stevige structuur. Pruimen, gedroogde kruiden, rustieke aardse tonen en gedroogde bloemen bepalen het aromatische profiel. De tannines zijn krachtig maar verfijnd. Een wijn voor de liefhebber van krachtige, gestructureerde Rioja en bij uitstek een fles die nog jaren in de kelder kan doorontwikkelen.

2010 – 99/100 punten JamesSuckling.com

Waar 2012 vooral indruk maakt met zijn energie en precisie, kiest de 2010 voor elegantie. De blend bestaat uit 84% tempranillo en 16% mazuelo. Het groeiseizoen was relatief koel en de oogst liep voor beide druivenrassen door tot ver in oktober. Het resultaat is een bijna etherische Rioja met aroma's van gedroogde bloemen, rood fruit, schors, thee en een subtiele toets van teer. De tannines zijn uiterst fijn en precies. Alles lijkt op zijn plaats te vallen. De wijn rijpte 26 maanden op Frans en Amerikaans eiken en vervolgens nog 13 maanden op cement. Een prachtige keuze voor de liefhebber die Rioja niet alleen associeert met kracht en hout, maar vooral met finesse, elegantie en complexiteit.

2009 – 97/100 punten JamesSuckling.com

De 2009 is expressiever en opener. Aroma's van gedroogde bloemen, eucalyptus, viooltjes en rook worden gevolgd door een wijn met veel diepte en lengte. De structuur is naadloos en de tannines zijn gepolijst. Waar 2010 wat ingetogener is, laat 2009 zich gemakkelijker kennen.

2007 – 97/100 punten JamesSuckling.com

Ook 2007 is een geconcentreerde jaargang. Een groot deel van de oogst ging verloren door meeldauw, waardoor de opbrengst aanzienlijk lager lag. De overgebleven druiven leverden een wijn op met een brede, donkere fruitexpressie en veel concentratie. Opnieuw een bewijs dat het karakter van Castillo Ygay nauw verbonden is met wat er in een specifiek jaar in de wijngaard gebeurt.

2005 – 97/100 punten JamesSuckling.com

De oudste wijn van de proeverij, de 2005, bleek tegelijkertijd de meest gestructureerde. Het was een warm en droog jaar, met slechts ongeveer 375 millimeter neerslag gedurende het groeiseizoen. In het glas vinden we klassieke Rioja-aroma's van sigarenkist, as, gedroogde aardbeien, bladeren en bloemen. Een subtiele balsamico-toets zorgt voor extra complexiteit.De tannines zijn nog altijd duidelijk aanwezig en geven de wijn een indrukwekkend raamwerk.

Wat deze zes wijnen zo bijzonder maakt

Het fascinerende aan deze verticale proeverij is dat geen enkele wijn hetzelfde smaakt. De 2005 is krachtig en gestructureerd. De 2007 is donker en geconcentreerd. De 2009 is expressief en floraal. De 2010 is verfijnd en bijna etherisch. De 2011 is volumineus en krachtig. En de 2012 combineert concentratie, frisheid en precisie op uitzonderlijk niveau. Toch zijn ze allemaal onmiddellijk herkenbaar als Castillo Ygay. Dat is misschien wel het grootste compliment dat je een wijnhuis kunt geven.

De evolutie naar meer elegantie

Opvallend is dat de meer recente jaargangen, met name 2010 en 2012, een subtiele verschuiving richting meer elegantie en verfijning laten zien. Dat betekent niet dat Marqués de Murrieta afscheid neemt van de klassieke kracht van Rioja. Integendeel. De structuur blijft nadrukkelijk aanwezig. Maar fruit, zuren en tannines lijken steeds preciezer op elkaar afgestemd. De filosofie van María Vargas is het behouden van de juiste zuurgraad en het bewaken van de fenolische balans en dat komt hier duidelijk tot uiting. Castillo Ygay is bij uitstek een wijn voor liefhebbers die verder willen kijken dan alleen het oogstjaar op het etiket. Het is een wijn om te drinken, te bewaren en vooral te volgen. Een fles uit 2010 vertelt een ander verhaal dan een 2012. Een 2005 laat zien hoe prachtig een grote Rioja na twintig jaar kan evolueren. En een jonge Ygay laat vooral zien hoeveel potentieel er nog verborgen zit. Dat maakt Castillo Ygay interessant voor zowel de liefhebber die één bijzondere fles zoekt als voor de verzamelaar die verschillende jaargangen naast elkaar wil leggen.

De volgende legende staat al klaar

De meest recente Castillo Ygay is de 2012, die begin 2024 werd uitgebracht. De volgende release wordt de 2016. Wij kijken er bij Grandcruwijnen  alvast reikhalzend naar uit. Als Nederlandse importeur van Marqués de Murrieta zijn we trots dat we deze bijzondere Rioja aan Nederlandse wijnliefhebbers kunnen aanbieden. Want Castillo Ygay is precies het soort wijn waar onze passie voor grote, karaktervolle en authentieke wijnen samenkomt.

Bron: “Rioja Focus: Marqués de Murrieta and the Legend of Ygay”, geschreven door Jacobo García Andrade, Senior Editor bij JamesSuckling.com, gepubliceerd op 15 april 2026. Vertaling en redactionele bewerking: Grandcruwijnen