2025 Tornatore Etna Bianco

Gelegen op de vruchtbare noordelijke hellingen van de Etna, beschikt de wijnmakerij Tornatore over 100 hectare weelderig land, met de grootste uitgestrektheid van wijngaarden in het Etna Doc-gebied, olijfgaarden en hazelnootboomgaarden. Onze wijnmakerij vertegenwoordigt Siciliaanse uitmuntendheid en traditie en cultiveert inheemse variëteiten in historische districten, waarbij traditionele methoden en moderne technologie worden gecombineerd om superieure wijnen te produceren. Onze passie voor wijn wordt weerspiegeld in elke fles en viert het unieke karakter van het terroir van de Etna.

Wijn maken onder de vulkaan is niet eenvoudig, maar voor degenen die slagen, is het het meest lonende dat er is. De wijnmakerij Tornatore staat op de vruchtbare noordelijke helling van de Etna, waarvan het land, gestreeld door aanzienlijke temperatuurverschillen als gevolg van de nabijheid van het Nebrodi-gebergte, de thuisbasis is van wijnstokken die wegzinken in een uniek terroir, gevormd door de activiteit van de hoogste vulkaan van Europa. De magische combinatie van terroir, klimaat en productiewijsheid maakt de noordelijke helling van de Etna tot een ideaal gebied voor de productie van unieke wijnen van uitzonderlijke complexiteit en zintuiglijke rijkdom.

Sicilië telde in 2013 24 herkomstbenamingen, waarvan er één DOCG-status verworven heeft. DOC Etna, een herkomstbenaming op de noordoostelijke flanken van de gelijknamige vulkaan, wint binnen Sicilië nog steeds aan belang. Los van de prachtige ligging van de wijngaarden, op de glooiende vulkaanhellingen, zijn ook de druivenrassen bijzonder. Binnen deze appellatie vinden we nerello mascalese terug (minimum 80%), die eventueel kan aangevuld worden met de zachtere en lichtere nerello cappuccio (maximum 20%). Beide druivenrassen verlenen de rode Etnawijnen hun zacht, delicaat parfum, floraal getint met fris rood fruit er bovenop. De witte Etnawijnen zijn dan weer hoofdzakelijk gebaseerd op de carricantedruif.

De Etna wijnen blinken uit in elegantie en zijn absoluut uniek. Dit komt door de hoogte van de wijngaarden (varierend tussen 600 tot 1.000 meter) en de unieke lavagronden. Dit geeft zoveel verkoeling dat rode Etna wijnen
wel eens worden vergeleken met Bourgogne Rouge. Ook voor Siciliaanse begrippen is het klimaat op de hellingen van de Etna een hoofdstuk apart. Het verschil in temperatuur tussen dag en nacht kan vaak wel 30°C bedragen. De neerslag is zes tot tien keer zo hoog als gemiddeld op Sicilië, waardoor de oogst het laatste is van Sicilië en een van de laatste van Europa.

Etna-wijn is hot. Onlangs nog investeerde Gaja, hét wijnicoon uit Piemonte, miljoenen in een 21 hectare grote wijngaard op de vulkaan aan de oostkant van het Italiaanse eiland Sicilië. Zelfs voor de grootste critici is het intussen duidelijk dat deze appellatie meer is dan een spielerei voor avonturiers. Dat de vulkaan meer en meer geliefd is, heeft volgens kenners alles te maken met het Alpijnse klimaat én de mediterrane setting. De Etna is een wereld op zich met een eigen dynamiek. Wijn verbouwen op de hoogste actieve vulkaan van Europa heeft iets heroïsch én unieks. Het microklimaat is hier milder dan in de rest van Sicilië, want er valt hier dubbel zoveel neerslag. Op 700 meter, waar heel wat wijngaarden liggen, zijn de temperaturen altijd zo'n 4 à 5 graden koeler dan aan de kust, wat ertoe leidt dat Etna-wijnen buitenbeentjes zijn in het Italiaanse wijnlandschap. Hun elegante stijl - zonder té zware alcoholgradaties - doet eerder denken aan bourgognes. De wijnen van de noordkant, die wat meer tannines dragen, hebben zelfs meer weg van een barbaresco of oudere barolo.'

Etna is een van de oudste en belangrijkste wijngebieden van Sicilië; de wijngaarden liggen in een halve cirkel op de hellingen aan de noord-, oost- en zuidkant van de nog regelmatig vuur en as spuwende berg. In de 19e eeuw strekten de wijnstokken zich van die hellingen uit tot over de vlakte van Catania, helemaal tot aan de zee, en was het plaatsje Riposto een van de belangrijkste Europese wijnhavens. Menig vat Franse wijn kreeg in die tijd een oppepper met liters wijn van de Etna.

De combinatie van de hoge leeftijd van de wijngaarden met zeer eigen druivenrassen, het bijzondere vulkanische terroir en moderne techniek laten de Etna wijnen nu echter zien tot de grote wijnen van de wereld te behoren. Spannende gestructureerde wijnen, vol rokerige vulkanische tonen. Sappig, maar ook gestructureerd, gelaagd en vol diepte. Absolute aanrader voor elke liefhebber van spannende Italiaanse wijn.

Een andere bijzonderheid van de wijngaarden van de Etna is hun ouderdom: wees niet verbaasd percelen aan te treffen met bushvines (gobelet, alberello) die ouder zijn dan 100 jaar. Hier tref je wijnstokken die groeien als een struik en die de phylloxera-epidemie van het eind van 19e eeuw hebben overleefd.

Het zonovergoten gebied aan de voet van de metaforische laars, Sicilië, is een eiland van contrasten. Niet in de laatste plaats op het gebied van de wijnbouw. Grote, ultramoderne wijnbedrijven en kleine traditionele wijnboeren staan broederlijk naast elkaar. Sicilië is al sinds mensenheugenis een van de grootste wijngebieden van het land. Helaas wordt het overgrote deel van de productie nooit gebotteld, maar verdampt om te concentreren of verbrand tot industriële alcohol. Dit wil niet zeggen dat er geen kwaliteitswijnen verkrijgbaar zijn. Integendeel! Hoewel het eiland de meeste wijngaarden (130.000 ha) van heel Italië heeft, staat het qua productie in hectoliter op de derde plaats, na Apulië en Veneto. Dit is te danken aan een drastische vermindering van de productie in de wijngaard en het gebruik van moderne vinificatietechnieken in de kelders om de kwaliteit van de wijnen te optimaliseren.

Meer informatie over Sicilië

Hoewel bijna 75% van de wijnbouw op Sicilië in handen is van coöperaties, zien we nu ook steeds meer individuele producenten zich wijden aan de productie van kwaliteitswijn. Helaas valt slechts een klein deel van de wijnen van deze producenten onder een DOC-classificatie, waarvan het eiland er 19 kent. Vooralsnog vallen veel mooie wijnen onder de IGT di Sicilia-classificatie, de grootste van de 7 IGT’s op het eiland. , maar dit kan in de toekomst veranderen. Er zijn inderdaad serieuze plannen in de maak voor de oprichting van één overkoepelend DOC. Maar net als in Toscane hebben deze individuele producenten via andere kanalen al de verdiende erkenning gevonden. Onder hen wijnen uit Corvo, Regaleali, Donnafugata, Florio, Pellegrino en Rapitalà.

De wijn waarmee Sicilië bekend is geworden is uiteraard de Marsala. De gelijknamige havenstad in het uiterste westen van het eiland, waar door de eeuwen heen veel volkeren voor anker zijn gegaan, dankt zijn naam aan de Arabieren die de stad uitriepen tot 'Marsah-El-Allah' of 'Haven van God'. Ongeveer twee eeuwen geleden begon hier de productie van Marsala onder leiding van Engelse kooplieden. Het is niet verrassend dat de wijn snel internationale bekendheid verwierf, te beginnen in Engeland. Van oorsprong een droge sherry-achtige wijn, maar in de loop van de tijd is de Marsala in veel zoete varianten geïntroduceerd. Toen de trend voor zoete wijnen wat afnam, beleefde de oorspronkelijke variant een opleving. De droge versie vertoont overeenkomsten met Sherry vanwege de productiemethode (Solera-systeem) en sommige zoete versies sluiten meer aan bij Port. Ondanks alle kritiek van buitenaf is de Marsala altijd de trotse nummer 1 van Sicilië gebleven en wordt hij nog steeds in meerdere uitvoeringen gemaakt. De belangrijkste basis voor de wijn zijn de witte druiven uit de Cataratto en de Grillo, en de blauwe druiven uit de Nerello Mascalese, Pignatello en Calabrese voor de Marsala Rubino.

Welke wijnen worden er gemaakt op Sicilië?

DOC Alcamo omvat witte, rode en roséwijnen, waarvan de bleke, kurkdroge Bianco d'Alcamo de eerste was die de DOC-status kreeg. Onder de relatief nieuwe DOC’s van de Contessa Entellina, Eloro, Menfi, Sciacca, Sambuca di Sicilia (niet te verwarren met de gelijknamige anijslikeur), Contea di Sclafani en Santa Margherita Belice worden diverse veelbelovende wijnen gemaakt, beide rood en witte en roséwijnen. . De gebruikte druivensoorten zijn de Nero d'Avola, Pignatello, Frappato, Sangiovese en Perricone voor de rode wijnen en Inzolia, Grecanico, Ansonica en Catarratto voor de witte wijnen.

Zoete wijnen komen van de kleine eilanden in het zuidwesten en noordoosten van Sicilië: Op Pantelleria, een klein eiland niet ver van Tunesië, wordt de Moscato di Pantelleria gemaakt. Een rijke zoete wijn die tot de beste zoete Italiaanse wijnen behoort en gemaakt is van gedeeltelijk gedroogde Moscato-druiven in de Naturale en Extra Passito-versie. De Malvasia delle Lipari komt van de Liparische eilanden ten noordoosten van Sicilië. Een zeldzame dessertwijn van de Malvasia-druif, die op het vulkanische gesteente van de eilanden een zeer delicate wijn produceert.

Uiteraard worden er op de hellingen van de Etna ook diverse druivensoorten verbouwd. Frisse witte wijnen komen uit de Carricante, Catarratto en Trebbiano; warme, volle rode of roséwijnen, voornamelijk uit de Nerello Mascalese. De witte wijnen zijn goede begeleiders van gegrilde vis en wit vlees, terwijl de rode wijnen vaak geconsumeerd worden bij pastagerechten met een rijke vleessaus, diverse gevulde groenten (aubergine) en schapen- of geitenvlees. Beide wijnsoorten vallen onder de DOC Etna.

Hoewel de nadruk desondanks ligt op de productie van kwaliteitswijn uit inheemse druivensoorten, wordt er steeds vaker, met goed resultaat, geëxperimenteerd met buitenlandse druivensoorten als de Chardonnay, de Sauvignon en de Pinot’s onder de witte druiven en de Cabernet. Sauvignon tussen de rode druiven. Het feit dat grote wijnbedrijven elders in het land momenteel flink investeren in de wijnbouw op Sicilië geeft het grote potentieel van de regio aan.