Waarom worden Top-Champagne- en high-end Cava-jaargangen niet chronologisch uitgebracht?

Wie regelmatig de nieuwste releases van prestigieuze Champagne of high-end mousserende wijnen volgt, zal het ongetwijfeld zijn opgevallen. Soms verschijnen twee opeenvolgende jaargangen vrijwel gelijktijdig op de markt. In andere gevallen wordt een jongere jaargang zelfs eerder uitgebracht dan een oudere. Dat lijkt op het eerste gezicht vreemd, maar is juist heel gebruikelijk in de wereld van de beste mousserende wijnen.

Een actueel voorbeeld is de gelijktijdige beschikbaarheid van verschillende prestigieuze Champagnes uit 2014 en 2015. Ook Champagne du Goupil koos ervoor om zowel de Blanc de Blancs Grand Cru 2014 als de 2015 tegelijkertijd te introduceren. Daarnaast zien we dit principe regelmatig terug bij andere grote Champagnehuizen en bij topproducenten van Corpinnat, zoals Recaredo.

Hoe kan het dat een wijn uit 2015 soms eerder wordt vrijgegeven dan een wijn uit 2014? En waarom kiest een producent ervoor om twee jaargangen tegelijkertijd op de markt te brengen? Het antwoord ligt volledig in de ontwikkeling van de wijn.

Bij topmousserende wijnen bepaalt de kalender niet de releasedatum

Bij stille wijnen verloopt een release vaak volgens een redelijk vast patroon. Bij Champagne en de beste mousserende wijnen ligt dat heel anders. Nadat de basiswijn is gemaakt, volgt de tweede vergisting op fles. Daarna begint een lange rijping op de gisten, ook wel sur lie genoemd. Juist tijdens deze periode ontwikkelt de wijn zijn complexiteit, finesse en karakteristieke aroma's van brioche, geroosterd brood en noten.

Hoewel de wettelijke minimale rijping voor vintage Champagne drie jaar bedraagt, kiezen de beste huizen vrijwel altijd voor aanzienlijk langere rijping. Acht, tien of zelfs twaalf jaar op de gisten is bij prestigecuvées eerder regel dan uitzondering.

Pas wanneer de chef de cave of wijnmaker vindt dat de wijn zijn optimale balans heeft bereikt, wordt besloten tot dégorgement en uiteindelijk de commerciële release. Niet de oogstdatum bepaalt dus wanneer een wijn verschijnt, maar uitsluitend de kwaliteit en ontwikkeling van de wijn zelf.

Waarom verschijnt een jongere jaargang soms eerder?

Iedere jaargang ontwikkelt zich anders. Dat begint al in de wijngaard. Een warm groeiseizoen levert doorgaans rijpere druiven op met zachtere zuren en een toegankelijkere stijl. Zulke wijnen ontwikkelen zich vaak sneller tijdens de rijping op fles.

Een koeler jaar levert juist wijnen met meer spanning, hogere natuurlijke zuren en een strakkere structuur. Deze hebben doorgaans meer tijd nodig om volledig in balans te komen.

Daardoor kan een producent besluiten een wijn uit een warm jaar eerder vrij te geven dan een koelere voorganger. Ook komt het regelmatig voor dat twee opeenvolgende jaargangen vrijwel tegelijkertijd worden gelanceerd zodra beide het gewenste kwaliteitsniveau hebben bereikt.

Voor verzamelaars en liefhebbers is dat juist een groot voordeel. Zij kunnen verschillende expressies van hetzelfde huis naast elkaar proeven en ervaren hoe groot de invloed van één groeiseizoen kan zijn.

Niet alleen Champagne werkt op deze manier

Dit principe geldt zeker niet uitsluitend voor Champagne. Ook de beste producenten van Corpinnat en andere hoogwaardige mousserende wijnen volgen dezelfde filosofie.

Een uitstekend voorbeeld is Recaredo, een van de absolute referenties binnen Corpinnat. Ook daar wordt een wijn pas vrijgegeven wanneer de producent ervan overtuigd is dat deze volledig tot zijn recht komt. Sommige koelere jaargangen blijven daardoor bewust langer in de kelder, terwijl een rijper oogstjaar eerder beschikbaar kan komen. De kalender speelt daarbij een ondergeschikte rol; kwaliteit staat altijd voorop.

2014 en 2015: een actueel voorbeeld

Momenteel vormen de jaargangen 2014 en 2015 een prachtig voorbeeld van hoe groot de verschillen tussen twee opeenvolgende oogstjaren kunnen zijn. Beide behoren tot uitstekende Champagnejaren, maar hebben ieder een geheel eigen karakter.

Champagne 2014: verfijning, spanning en mineraliteit

Het groeiseizoen van 2014 verliep uitdagend. Na een veelbelovende start volgde een relatief koele en natte zomer. Gelukkig zorgde een prachtige septembermaand voor een uitstekende rijping van de druiven, waardoor uiteindelijk Champagnes met veel precisie en frisheid konden worden geproduceerd.

Kenmerkend voor 2014 zijn:

• Levendige natuurlijke zuren.
• Veel spanning en elegantie.
• Uitgesproken mineraliteit.
• Aroma's van citrus, groene appel en witte bloemen.
• Een uitzonderlijk lang bewaarpotentieel.

Vooral Chardonnay presteerde in deze jaargang uitstekend. Blanc de Blancs uit de Côte des Blancs behoren dan ook tot de meest indrukwekkende wijnen van het jaar.

Champagne 2015: rijkdom, kracht en toegankelijkheid

2015 kende juist een warme en droge zomer. De druiven bereikten een hoge rijpheid en leverden Champagnes op met meer concentratie, zachtere zuren en een vollere structuur.

Typische kenmerken van 2015 zijn:

• Rijp geel fruit.
• Perzik en abrikoos.
• Meer rondeur en body.
• Zachtere zuren.
• Al relatief jong veel drinkplezier.

Vooral Pinot Noir kwam in deze jaargang prachtig tot zijn recht en geeft veel prestigecuvées extra diepgang en gastronomische inzetbaarheid.

2014 en 2015 naast elkaar

Hoewel de oogstjaren slechts één jaar uit elkaar liggen, verschillen ze duidelijk van stijl.

• 2014 is klassiek, strak, mineraal en gebouwd voor lange rijping.
• 2015 is rijper, krachtiger, voller en sneller toegankelijk.

Geen van beide is beter. Ze spreken eenvoudigweg een ander type liefhebber aan. Wie houdt van spanning, verfijning en een wijn die zich nog jarenlang ontwikkelt, zal vaak een voorkeur hebben voor 2014. Wie juist zoekt naar rijk fruit, meer volume en directe expressie zal veel plezier beleven aan 2015.

Waarom deze kennis interessant is

Wanneer u op Grandcruwijnen verschillende jaargangen van dezelfde prestigecuvée naast elkaar ziet staan, is dat dus geen toeval. Het is juist een teken dat de producent iedere wijn pas vrijgeeft wanneer deze volledig klaar is om zijn eigen karakter te laten zien.

Dat maakt het verzamelen én vergelijken van vintage Champagnes zo bijzonder. U kiest niet simpelweg voor een jaartal, maar voor een specifieke interpretatie van het terroir, gevormd door de weersomstandigheden van dat jaar en de keuzes van de wijnmaker tijdens de lange rijping.

Of het nu gaat om Champagne du Goupil, een iconische prestigecuvée van een gerenommeerd Champagnehuis of een uitzonderlijke Corpinnat van Recaredo: uiteindelijk bepaalt niet de kalender wanneer een wijn wordt uitgebracht, maar uitsluitend het moment waarop de producent vindt dat de wijn zijn hoogste niveau heeft bereikt. En juist dat maakt deze wijnen zo fascinerend.