Kurk in de wijn - hoe herken je het en wat is het eigenlijk. Je drinkt een glas wijn en denkt: ‘Bah, wat een vieze wijn!’. Dit kan betekenen dat de wijn kurk bevat, oftewel een schimmel die de wijn heeft aangetast maar het kan ook gewoon zijn dat de wijn goed is maar u niet bevalt (omdat deze te zuur is of erg zwaar is met een zware alcohol toon)

Wat is kurk in wijn?
Kurk is de afwijking van de smaak van wijn, die wordt veroorzaakt door besmetting met een schimmel of bacterie die 2,4,6-trichlooranisol vormt (dit is een scheikundige verbinding die de kurksmaak geeft aan wijn).

Hoe ontstaat kurk in een fles wijn?
Wijn kan na botteling snel kurk krijgen. Een kurk wordt altijd met zorg gereinigd: Direct na de oogst, dan na de droging en vervolgens nog een keer voor ze op de fles gaan, waarbij ze ook worden gebleekt. Sinds een aantal jaren is ook bekend dat de schimmel die kurk veroorzaakt, ook in roestvrij stalen vaten kan voorkomen en vooral ook in oudere houten vaten.
Kurk in wijn wordt toch nog veelal veroorzaakt door de schimmel die ontstaat op de kurk van een fles wijn, daarom zijn de laatste jaren wijnen met schroefdop en een kunststof kurk een stuk populairder geworden. Het is nog wel mogelijk dat een wijn met een schroefdop of kunststof kurk kurk kan bevatten, omdat de roestvrijstalen vaten en oudere houten vaten schimmels bevatten die dit kunnen veroorzaken. Wanneer een aangebroken fles wijn afgesloten wordt met de bovenkant van de originele kurk, kan risico lopen dat de wijn ook kurk kan gaan bevatten. Op de bovenkant van de kurk zie je nog weleens schimmels of andere viezigheid.

Een nieuwe trend is het produceren van een kurk dmv van het vermalen van kurk en deze gepulverde onderdelen extreem te ontsmetten en hier dan weer een kurk van te persen. Meer en meer (betere) wijnhuizen gaan deze kurken gebruiken daar deze toch de voordelen geeft van een kurk (ietwat zuurstof waardoor de wijn zich kan ontwikkelen) en ook de uitstraling heeft die (zeker de europese) consument verwacht.

Waarom een kurk
Feitelijk is een (natuur)kurk alleen maar nodig voor wijnen die in de fles nog (wat) verder moeten ontwikkelen daar een kurk een minimale hoeveelheid zuurstof doorlaat waardoor de wijn zich kan blijven ontwikkelen. Als een wijn wordt gebotteld welke al volledig op dronk is dan is het zelfs aan te bevelen dat deze door een kunstof kurk of schroefdop wordt afgesloten daar de wijn dan beter op dronk blijft. We moeten er misschien nog aan wennen maar 90-95% van de wijnen vallen in deze categorie en zouden net zo goed (of beter) af zijn met een schroefdop of kunstof kurk.

Hoe kun je kurk in wijn herkennen?
Het herkennen van kurk in wijn is nogal complex, vaak proeft een wijn weleens wat wrang aan, maar dit betekent nog niet dat het direct kurk bevat. Kurk in wijn herken je als de wijn ruikt naar een vochtige kelder of nat karton en als de wijn erg slecht smaakt, wat een onaangename bittere nasmaak geeft. De wijn heeft een zeer muffe vochtige geur welke na het walsen of enige tijd in de buitenlucht niet verdwijnt
Ook kun je kurk herkennen als de kurk van de fles wijn niet met een vaste zucht van de fles losgetrokken kan worden. De kurk moet vochtig zijn om het afbreken ervan te voorkomen. Je kunt dus aan de kurk zien of de wijnfles op de goede manier opgeslagen werd. Vaak ruikt men ook aan de kurk ter controle, deze mag enkel naar wijn ruiken en niks anders.

In welke wijnen komt kurk voor?
Kurk kan zowel voorkomen in de goedkopere als in de duurdere wijnen. Wijn (en kurk) zijn natuurproducten en een voorzichtige schatting zegt dat 3-5% van de wijnen (sporen van) de kurkschimmel heeft. Het heeft ook niets met ouderdom te maken. Het kan trouwens geen kwaad voor de gezondheid om de wijn op te drinken maar als het flink is aangetast dan is de wijn simpelweg niet te drinken.

Mythe over kurk in wijn
Er wordt weleens gedacht dat wanneer er een stukje kurk in een glas wijn drijft, dat de wijn ‘kurk’ bevat. Natuurlijk bevat de wijn wel stukjes kurk, maar niet het soort kurk (schimmel of bacterie) die bedoeld wordt. De stukjes losse kurk komen meestal door een te droge kurk of door een slechte geopende fles wijn.